[lámba]
η λάμπα (ουσιαστικό, θηλυκό)
1. Λάμπα λέμε συσκευή που βγάζει φως, συνήθως με τη βοήθεια του ηλεκτρικού ρεύματος.
2. Λάμπα λέμε και το γυάλινο κομμάτι μιας ηλεκτρικής λάμπας.
3. Λάμπα λέμε μια συσκευή, ένα φωτιστικό όργανο που λειτουργεί με πετρέλαιο και φιτίλι και είναι προφυλαγμένη από γυαλί, ώστε να μη σβήνει με τον αέρα.
4. Λάμπα λέμε συνεκδοχικά οποιοδήποτε φωτιστικό σώμα.
ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
ΣΥΝΩΝΥΜΑ
- φως
- γλόμπος
- λυχνία, λαμπτήρας
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
| παροξύτονο | ||
| Ενικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | η της τη – | λάμπα λάμπας λάμπα λάμπα |
| Πληθυντικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | οι των τις – | λάμπες λαμπών λάμπες λάμπες |
Ουσιαστικά σε -α (ισοσύλλαβα)
Τα ουσιαστικά αυτής της κατηγορίας είναι οξύτονα (σπηλιά), παροξύτονα (εικόνα) και προπαροξύτονα (αίθουσα).
Διακρίνονται σε δύο υποκατηγορίες: σε όσα στη γενική πληθυντικού τονίζονται στην παραλήγουσα και σε όσα τονίζονται στη λήγουσα.
Στην πρώτη υποκατηγορία, δηλαδή τονίζονται στην παραλήγουσα ανήκουν όσα λήγουν σε -ίδα, -άδα, -τητα και -όνα, π.χ. ιδιότητα – ιδιοτήτων. Εξαιρούνται τα βελόνα και κολόνα, κοτρόνα, πατρόνα, πολυθρόνα, σφεντόνα, ε(α)γγόνα.
Στη δεύτερη υποκατηγορία, δηλαδή τονίζονται στη λήγουσα ανήκουν πολλά ουσιαστικά και αρκετά των οποίων ο τύπος της γενικής πληθυντικού δεν είναι εύχρηστος, όπως: δίψα, δίαιτα, δουλειά, ομορφιά, όπερα, ορφάνια, ράτσα, ρόκα, σαπίλα, σκοτούρα κ.ά.
Υποκοριστικό : λαμπάκι & λαμπίτσα
ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ
Λάμπα : αντιδάνειο στα νέα ελληνικά από τα γαλλικά : lamp(e) -α < Λατινικά : lampada < αρχαία ελληνικά : λαμπάς ( = πυρσός, φως)
- αγγλικά : lava lamp, 1969
- γαλλικά : lampe,
- ιταλικά : lampa
Λαμπίτσα < λάμπ(α) & [-ίτσα]
πηγή : Λεξικό Κοινής Νεοελληνικής
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΛΕΞΕΩΝ
λαμπογυάλι & λαμπόγυαλο
ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ
| • μιά λάμπα κι έναν φέγγει και δέκα φέγει | = Άμα υπάρχει κάτι καλό όσο μικρό και αν είναι, έχει την επίδρασή του |
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ
(πάτησε ⤵️ για εμφάνιση)
- Η λάμπα που καίει εδώ και 117 χρόνια! Βρίσκεται σε πυροσβεστικό σταθμό και αναγνωρίστηκε από το Βιβλίο Γκίνες ως “το πιο ανθεκτικό φως”. (Πηγή: https://www.mixanitouxronou.gr)
- Το καρτέλ της καμένης λάμπας που… άλλαξε τα φώτα στον κόσμο (Πηγή: https://www.news.gr)
- “Εδώ και δυόμιση μήνες περιμένουμε να αλλάξουν μια λάμπα σε κολώνα φωτισμού” (Πηγή: https://kozan.gr)
- Το καρμπούρο: Μια φορητή λάμπα ασετυλίνης του περασμένου αιώνα (Πηγή: http://www.kolivas.de)
- Αλλάζουν με LED οι λάμπες του δημοτικού φωτισμού στην Καλαμάτα (Πηγή: https://eleftheriaonline.gr)
- Γιατί τα έντομα πετάνε προς στις λάμπες; (Πηγή: https://perierga.gr)
- Η πρώτη «λάμπα» εφευρέθηκε περίπου το 70.000 π.Χ., όταν οι άνθρωποι χρησιμοποιώντας ένα κοίλο βράχο ή ένα κοχύλι γεμισμένο με ξερά χόρτα ή βρύα που τα εμπότιζαν με ζωικό ή φυτικό λίπος, επιχειρούσαν να φωτίσουν τον χώρο που διέμεναν. (Πηγή: https://www.reader.gr)
- «Κάτω από μία λάμπα μόλις δεκαπέντε κηρίων» του Μενέλαου Λουντέμη (Πηγή: https://www.katiousa.gr)
- Πάτρα: Ολοκληρώνεται η ανάπλαση της Τριών Ναυάρχων με νέα παραδοσιακά φωτιστικά και λάμπες Led (Πηγή: https://www.thebest.gr)
- Η ποίηση είναι σαν μια λάμπα θυέλλης στο σκοτάδι (Πηγή: https://www.philenews.com)
Αφήστε μια απάντηση