[lambáδa]
η λαμπάδα (ουσιαστικό, θηλυκό)
Η λαμπάδα είναι ένα μεγάλο, μακρύ και χοντρό κερί. Συνήθως χρησιμοποιείται για διάφορες θρησκευτικές τελετές.
ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
| παροξύτονο | ||
| Ενικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | η της τη – | λαμπάδα λαμπάδας λαμπάδα λαμπάδα |
| Πληθυντικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | οι των τις – | λαμπάδες λαμπάδων λαμπάδες λαμπάδες |
Ουσιαστικά σε -α (ισοσύλλαβα)
Τα ουσιαστικά αυτής της κατηγορίας είναι οξύτονα (σπηλιά), παροξύτονα (εικόνα) και προπαροξύτονα (αίθουσα).
Διακρίνονται σε δύο υποκατηγορίες: σε όσα στη γενική πληθυντικού τονίζονται στην παραλήγουσα και σε όσα τονίζονται στη λήγουσα.
Στην πρώτη υποκατηγορία, δηλαδή τονίζονται στην παραλήγουσα ανήκουν όσα λήγουν σε -ίδα, -άδα, -τητα και -όνα, π.χ. ιδιότητα – ιδιοτήτων. Εξαιρούνται τα βελόνα και κολόνα, κοτρόνα, πατρόνα, πολυθρόνα, σφεντόνα, ε(α)γγόνα.
Στη δεύτερη υποκατηγορία, δηλαδή τονίζονται στη λήγουσα ανήκουν πολλά ουσιαστικά και αρκετά των οποίων ο τύπος της γενικής πληθυντικού δεν είναι εύχρηστος, όπως: δίψα, δίαιτα, δουλειά, ομορφιά, όπερα, ορφάνια, ράτσα, ρόκα, σαπίλα, σκοτούρα κ.ά.
Υποκοριστικό : η λαμπαδίτσα
ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ
Λαμπάδα < λέξη ξένης προέλευσης είχε μπει στα ελληνικά κατά το μεσαίωνα : λαμπάδα < αρχαία ελληνικά : λαμπάς, αιτ. -άδα ( = πυρσός, φως)
πηγή : Λεξικό Κοινής Νεοελληνικής
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΛΕΞΕΩΝ
λαμπαδηδρομία, λαμπαδηδρόμος, λαμπαδηφορία, λαμπαδιάζω, λαμπάδιασμα, μεταλαμπαδεύω
ΦΡΑΣΕΟΛΟΓΙΑ
| • κορμί (ίσιο σαν) λαμπάδα | = ψηλό και αδύνατο |
| • μετά φανών και λαμπάδων | = πανηγυρικά, εορταστικά |
| • λαμπάδα ίσαμε το μπόι του | = τάμα, η φράση “λαμπάδα ίσαμε το μπόι του” είναι μια χιουμοριστική έκφραση που χρησιμοποιείται για να εκφράσει την εκτίμηση και την ευγνωμοσύνη, δείχνοντας πόσο σημαντική ήταν μια πράξη ή ένα γεγονός για το οποίο θα έπρεπε να ευχαριστηθεί κάποιος. |
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ
(πάτησε ⤵️ για εμφάνιση)
- Οι άνθρωποι που φτιάχνουν τις λαμπάδες (Πηγή: https://www.oneman.gr)
- Μεγάλο Σάββατο: Γιατί κρατάμε λευκή λαμπάδα το βράδυ της Ανάστασης (Πηγή: https://newpost.gr)
- Θεσσαλονίκη: Όταν η πασχαλινή λαμπάδα μεταμορφώνεται και γίνεται έργο τέχνης (Πηγή: https://www.ertnews.gr)
- Πώς προέκυψε το έθιμο της πασχαλινής λαμπάδας (Πηγή: https://www.dogma.gr)
- 16 ξεχωριστές, πασχαλινές λαμπάδες που θα ξετρελάνουν το βαφτιστήρι σου (Πηγή: https://www.ladylike.gr)
- Θεσσαλονίκη: «Το μωρό έγινε “λαμπάδα”, κάηκε και ο παππούς» (Πηγή: https://www.enikos.gr)
- Πυροσβεστική: «Οι Λαμπάδες Και Τα Κεριά Απαιτούν Προσοχή» (Πηγή: https://www.star.gr)
- Η 45χρονη μαμά δύο παιδιών με κορμί λαμπάδα (Πηγή: https://www.newsbeast.gr)
- Μα πού τα βρήκατε αυτά τα φιντάνια…πάνω στη λαμπάδα; (Πηγή: https://www.onlarissa.gr )
- Μια λαμπάδα στο μπόι του Τερ Στέγκεν πρέπει ν’ ανάψει η Μπαρτσελόνα για το ότι δεν έμεινε πίσω από τη Λιόν! (Πηγή: https://www.sport-fm.gr)
- κι εκείνος έκανε τάμα ν’ ανάβει λαμπάδα ίσαμε το μπόι του (Πηγή: https://www.facebook.com)
Αφήστε μια απάντηση