[lukumás]
ο λουκουμάς (ουσιαστικό, αρσενικό)
1. Ο λουκουμάς είναι ένα γλυκό που παρασκευάζεται με ζύμη τηγανισμένη σε καυτό λάδι. Συνήθως σερβίρεται με μέλι και κανέλα και έχει σχήμα ακανόνιστων σβόλων ή μικρών σφαιρών. Μερικές φορές μπορεί να έχει τρύπα στη μέση.
2. λουκουμά λέμε κάποιον που είναι μαλθακός ή ανόητος, κάνοντας μια αρνητική διάκριση για την προσωπικότητά του (μεταφορική σημασία)
ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
| οξύτονο | ||
| Ενικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | ο του τον – | λουκουμάς λουκουμά λουκουμά λουκουμά |
| Πληθυντικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | οι των τους – | λουκουμάδες λουκουμάδων λουκουμάδες λουκουμάδες |
Ουσιαστικά σε -ας (ανισοσύλλαβα)
Τα ουσιαστικά αυτής της κατηγορίας είναι οξύτονα (ψαράς) παροξύτονα (ρήγας, κάλφας) και προπαροξύτονα (τσέλγικας, μέρμηγκας). Σε όλες τις πτώσεις του πληθυντικού τονίζονται στην παραλήγουσα.
Σύμφωνα με το λουκουμάς (Ο1) κλίνονται τα: αμαξάς, βοριάς, καστανάς, Πειραιάς κ.ά. Δείτε περισσότερα εδώ.
Υποκοριστικό :
το λουκουμαδάκι
ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ
Η λέξη «λουκουμάς» προέρχεται από την τουρκική λέξη lokma, που σημαίνει «κομμάτι», με αλλαγές στη φωνητική δομή της λέξης κατά την προσαρμογή της στην ελληνική γλώσσα.
πηγή : Λεξικό Κοινής Νεοελληνικής
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΛΕΞΕΩΝ
λουκουματζής, λουκουματζίδικο, λουκούμι
ΦΡΑΣΕΟΛΟΓΙΑ
| • σαν στραβοχυμένος λουκουμάς | = Χρησιμοποιούμε αυτή την έκφραση όταν θέλουμε να περιγράψουμε κάποιον που είναι άσχημος ή αδέξιος στην εμφάνιση. |
| • πόσες φορές πρέπει να στο πω, ρε λουκουμά, για να το καταλάβεις! | = Λέμε αυτή τη φράση όταν απευθυνόμαστε σε κάποιον που δυσκολεύεται να καταλάβει κάτι, χαρακτηρίζοντάς τον ανόητο ή αργόστροφο. |
| • πώς να σηκώσεις τόσο βάρος, ρε λουκουμά! | = Με αυτή την έκφραση αναφερόμαστε σε κάποιον που είναι αδύναμος ή μαλθακός. |
| • μου βγήκαν τα μάτια σαν λουκουμάδες | = Χρησιμοποιούμε αυτή την παρομοίωση όταν νιώθουμε μεγάλη έκπληξη ή θαυμασμό για κάτι που είδαμε. |
| • μου ’ρθε λουκουμάς | = Με αυτή τη φράση εκφράζουμε το ξάφνιασμα ή την απρόσμενη έκπληξή μας. |
| • όποιος πει κακό για μας, να του βγει το μάτι σαν λουκουμάς | = Πρόκειται για μια παλιά, χιουμοριστική κατάρα που δηλώνει αυταρέσκεια και υπεράσπιση της τιμής μας. |
| • «βρε λουκουμά» | = Λέμε αυτή την προσφώνηση με ειρωνικό ή προσβλητικό τόνο, όταν θέλουμε να πειράξουμε ή να κοροϊδέψουμε κάποιον. |
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ
(πάτησε ⤵️ για εμφάνιση)
- Φουσκωτοί και τραγανοί εξωτερικά, βουτηγμένοι μέσα σε αρωματικό σιρόπι μελιού, οι λουκουμάδες ήταν από τα πιο χαρακτηριστικά γλυκά των προηγούμενων δεκαετιών. (Πηγή: https://www.patrasevents.gr)
- εξανάγκαζε αλλοδαπούς να εργάζονται για λογαριασμό του ως πωλητές πρόχειρων γευμάτων (λουκουμάδων), άνευ άδειας αρμόδιας αρχής (Πηγή: https://www.iefimerida.gr)
- Το έθιμο προστάζει την παραμονή του Αγίου Σπυρίδωνα, να μοιράζονται ή να πωλούνται λουκουμάδες (Πηγή: https://cantina.protothema.gr)
- Μύκονος: Ο πλανόδιος πωλητής αγοράζει τον λουκουμά 50 λεπτά και τον πουλάει 2,5 ευρώ (Πηγή: https://www.protothema.gr)
- Ο Φιλοπρόοδος Όμιλος Λουτρών Υπάτης μας προσκαλεί στην 1η Γιορτή Λουκουμά με παραδοσιακό γλέντι. Θα προσφερθούν παραδοσιακοί λουκουμάδες! (Πηγή: https://fonografos.net/)
- Οπως και να το κάνουμε, η εξωτερική εμφάνιση έχει τη σημασία της. Αλλο να είσαι σαν στραβοχυμένος λουκουμάς και εντελώς διαφορετικό να απαστράπτεις και να εντυπωσιάζεις. (Πηγή: https://www.fumara.gr)
- Γιώργη, συνέχισε να εκπλήσσεις και τα ευρωπαϊκά ζαγάρια, γιατί είσαι ο… καλυτερότερος. Και όποιος πει κακό λόγο για μας, να του βγει το μάτι σαν λουκουμάς… (Πηγή: https://naxospress.gr)
- με το που θα φάω κάτι το μεσημέρι, που είναι το κυρίως γευμα μου, θα είναι πρησμένη μέχρι το βράδυ οπότε για το μισό της ημέρας θα είμαι με πρησμένη κοιλιά και φαίνομαι σαν λουκουμας (Πηγή: https://ampa.lifo.gr/)
- Η αρχή είχε γίνει από το 1868 με τους λουκουμάδες να παρασκευάζονται μέσα σε ένα βαθύ τηγάνι πάνω σε μια φουφού και να σερβίρονται ζεστοί και μελωμένοι στους μαθητές που τους παραλάμβαναν σε χαρτί και τους έτρωγαν με το χέρι. (Πηγή: https://tempo24.news)
- Σε ένα τραπέζι που τοποθέτησαν οι Τ/κ καταστηματάρχες της οδού Λήδρας, όσοι περνάνε από τις ελεύθερες περιοχές στα κατεχόμενα από το συγκεκριμένο οδόφραγμα, μπορούν να κεραστούν λουκουμάδες, ενώ υπάρχει και μια πινακίδα «Καλωσήρθατε» στα ελληνικά και τούρκικα. (Πηγή: https://www.alphanews.live)
Αφήστε μια απάντηση