[londári] [londarína]
το λιοντάρι (ουσιαστικό, ουδέτερο)
1. το λιοντάρι είναι ένα μεγαλόσωμο, δυνατό και σαρκοφάγο θηλαστικό, που ανήκει στην οικογένεια των αιλουροειδών. Ζει κυρίως στην Κεντρική και Νότια Αφρική και σε κάποιες περιοχές της Νότιας Ασίας. Έχει καστανόξανθο τρίχωμα, θυσανωτή ουρά, και το αρσενικό ξεχωρίζει με τη χαρακτηριστική του πλούσια χαίτη.
2. λιοντάρι αποκαλούμε έναν άνθρωπο όταν είναι πολύ δυνατός, γενναίος και ατρόμητος. (μεταφορική σημασία)
3. λιοντάρι λέγεται αλλιώς το ζώδιο του Λέοντα1, που συμβολίζεται από αυτό το ζώο (Τομέας : αστρολογία)
4. θαλάσσιο λιοντάρι : θαλάσσιο θηλαστικό (οικογ. Otariidae) συγγενικό με τη φώκια, που τρέφεται με ψάρια, καλαμάρια και καρκινοειδή.
η λιονταρίνα (ουσιαστικό, θηλυκό)
η λιονταρίνα είναι το θηλυκό λιοντάρι. Είναι ένα μεγαλόσωμο, δυνατό, σαρκοφάγο θηλαστικό της Kεντρικής και Nότιας Aφρικής και της Nότιας Aσίας με ξανθωπό τρίχωμα, θυσανωτή ουρά, το θηλυκό δεν έχει χαίτη.
δες επίσης : λέαινα
ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
| παροξύτονο | ||
| Ενικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | το του το – | λιοντάρι λιονταριού λιοντάρι λιοντάρι |
| Πληθυντικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | τα των τα – | λιοντάρια λιονταριών λιοντάρια λιοντάρια |
Ουσιαστικά σε -ι (ισοσύλλαβα)
Τα ουσιαστικά αυτής της κατηγορίας είναι οξύτονα (νησί Ο43) και παροξύτονα (σπίτι Ο45). Το μόνο προπαροξύτονο είναι το φίλντισι. Στα παροξύτονα μετακινείται ο τόνος στη γενική ενικού και πληθυντικού στη λήγουσα.
Σύμφωνα με το λιοντάρι (Ο44) κλίνονται τα: αγόρι, κορίτσι, λουλούδι, παπούτσι, χέρι κ.ά. Δείτε περισσότερα εδώ.
Υποκοριστικό :
το λιονταράκι
| παροξύτονα | ||
| Ενικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | η της την – | λιονταρίνα λιονταρίνας λιονταρίνα λιονταρίνα |
| Πληθυντικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | οι των τις – | λιονταρίνες λιονταρίνων λιονταρίνες λιονταρίνες |
Ουσιαστικά σε -α (ισοσύλλαβα)
Τα ουσιαστικά αυτής της κατηγορίας είναι οξύτονα (σπηλιά), παροξύτονα (εικόνα) και προπαροξύτονα (αίθουσα). Διακρίνονται σε δύο υποκατηγορίες: σε όσα στη γενική πληθυντικού τονίζονται στην παραλήγουσα και σε όσα τονίζονται στη λήγουσα.
Σύμφωνα με το λιονταρίνα (Ο26) κλίνονται τα: ακτίνα, γοργόνα, μητέρα κ.ά. Δείτε περισσότερα εδώ.
ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ
«λιοντάρι» < μεσαιωνική ελληνική «λιοντάρι(ν)» (υποκοριστικό της λέξης «λεοντάριν» με συνίζηση για αποφυγή της χασμωδίας) < ελληνιστική κοινή : «λεοντάριον» < υποκοριστικό της αρχαίας ελληνικής λέξης : «λέων» (θ. «λεοντ-»), που σημαίνει «λιοντάρι».
πηγή : Λεξικό Κοινής Νεοελληνικής
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΛΕΞΕΩΝ
λιονταρίσιος -α -ο, λιονταρίσια, λεονταρισμός, λεόντειος -α / -ος -ο, λεοντή, λεοντόκαρδος -η -ο
ΦΡΑΣΕΟΛΟΓΙΑ2
(πάτησε ⤵️ για εμφάνιση)
| • Ένας αλλά λέων… | = ένας μόνος άνθρωπος μπορεί να είναι ισχυρός ή δυνατός, παρά την έλλειψη άλλων που να τον υποστηρίζουν |
| • Καλύτερα να είναι κανείς το τελευταίο απ’ τα λιοντάρια, παρά η πρώτη απ’ τις αλεπούδες… | = «είναι προτιμότερο να είσαι σε θέση ή κατάσταση που σχετίζεται με τη δύναμη και τη δόξα, ακόμη και αν είναι χαμηλότερη, παρά να είσαι πρώτος σε θέση ή κατάσταση που δεν έχει κύρος». Δηλώνει την προτίμηση για τη δόξα και τη δύναμη, ακόμα και σε μικρότερη θέση. |
| • Μπορεί να έχεις νύχια, αλλά δεν είσαι λιοντάρι. | = «μπορείς να φαίνεσαι ικανός ή ισχυρός, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι διαθέτεις την πραγματική δύναμη ή την ουσία ενός πραγματικού λιονταριού». Η φράση τονίζει την έλλειψη πραγματικής δύναμης ή ικανότητας, παρά την εξωτερική εμφάνιση. |
| • Ο γλυκομίλητος μπορεί να θηλάσει και λέαινα. | = «ένας ευγενικός και ευχάριστος άνθρωπος μπορεί να κερδίσει την εύνοια και την αποδοχή από άτομα που είναι συνήθως δύσκολα ή αυστηρά». Τονίζει την επίδραση της ευγένειας και της ευχάριστης συμπεριφοράς. |
| • Όποιος κάνει το λιοντάρι σε καιρό ειρήνης, γίνεται ζαρκάδι σαν αρχίσει ο πόλεμος… | = «εκείνος που φαίνεται γενναίος και ισχυρός όταν δεν υπάρχουν κίνδυνοι, μπορεί να δείξει δειλία και αδυναμία όταν έρθει η πραγματική πρόκληση». Υποδηλώνει την αντίφαση μεταξύ του θάρρους που επιδεικνύεται σε ήρεμες καταστάσεις και της δειλίας που εμφανίζεται σε δύσκολες συνθήκες. |
| • σαν αγρίμι/θηρίο/λιοντάρι στο κλουβί. | = για κάποιον που δυσανασχετεί έντονα, που φαίνεται εξαγριωμένος, επειδή αναγκάζεται να μένει περιορισμένος σε έναν χώρο ή αδρανής |
| • Ένα λιοντάρι δεν ενδιαφέρεται για τη γνώμη των προβάτων | = «δεν πρέπει να ανησυχούμε για το πώς μας βλέπουν οι άλλοι, ειδικά αν αυτοί οι άλλοι είναι λιγότερο σημαντικοί ή δεν έχουν επίδραση». Τονίζει την αδιαφορία για τις γνώμες ανθρώπων που δεν είναι σημαντικοί. |
| • Το λιοντάρι που μιμείται ένα άλλο λιοντάρι γίνεται πίθηκος | = «αν προσπαθείς να μιμηθείς κάποιον ή κάτι, χάνεις την αυθεντικότητα και τη δική σου αξία». Προειδοποιεί κατά της μίμησης άλλων, καθώς αυτό μπορεί να σε κάνει να φαίνεσαι λιγότερο αυθεντικός ή ανόητος. |
| • «Βγάλε το λιοντάρι από μέσα σου!» | = «είναι καλό να δείξεις τη δύναμή σου και τις ικανότητές σου». Ενθαρρύνει κάποιον να απελευθερώσει την εσωτερική του δύναμη ή αποφασιστικότητα. |
| • «Οι μαζί πνίγουνε και λιοντάρι» | = «η συνεργασία και η ενότητα μπορούν να ξεπεράσουν και τους μεγαλύτερους αντιπάλους ή προκλήσεις». Τονίζει τη δύναμη που προέρχεται από την ενότητα και τη συνεργασία. |
| • «Είναι ντροπή για το λιοντάρι να κλαίει μπροστά στην αλεπού» | = «είναι αδύνατο ή ντροπιαστικό για κάποιον ισχυρό ή ανώτερο να δείξει αδυναμία ή συναισθηματική αδυναμία μπροστά σε κάποιον λιγότερο σημαντικό». Υποδηλώνει την ντροπή που προκαλεί η αδυναμία σε σχέση με άλλους λιγότερους ισχυρούς ή σημαντικούς. |
ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ3
(πάτησε ⤵️ για εμφάνιση)
| • Το γαϊδούρι κι΄ αν μασκαρευτεί λιοντάρι πάλι θα γκαρίζει | = ανεξαρτήτως του πώς προσπαθεί κάποιος να αλλάξει την εμφάνισή του ή να φανεί διαφορετικός, η πραγματική του φύση ή τα πραγματικά του χαρακτηριστικά δεν αλλάζουν. |
| • Σαν αστράφτει στο Λιοντάρι, βάλε γέρο δυναμάρι. Σαν αστράφτει στην Κουρκούλα, βάλε γέρο την κατσούλα. | = πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι και να πάρουμε μέτρα προστασίας όταν υπάρχουν ενδείξεις καταιγίδας ή κακής κατάστασης. |
| • Αφού πιάνεται σα λιοντάρι, τότε γιατί γαυγίζει σαν σκυλί; | = η αντίθεση ανάμεσα στην υπερηφάνεια ή την περηφάνια ενός ατόμου και την πραγματική του δύναμη ή ικανότητα. |
| • Ποτέ μην ξυπνάς λιοντάρι που κοιμάται. | = δεν πρέπει να προκαλείς ή να ενοχλείς κάποιον που δεν σε ενοχλεί. Αν κάποιος ή κάτι είναι ανενεργό ή ήρεμο, είναι καλύτερα να το αφήσεις όπως είναι για να αποφύγεις πιθανές δυσάρεστες συνέπειες. |
| • Κάλλιο ελεύθερο πουλί, παρά λιοντάρι στο κλουβί | = Είναι καλύτερα να είσαι ελεύθερος και να ζεις με λιγότερη άνεση από το να είσαι ισχυρός ή πλούσιος αλλά περιορισμένος ή εγκλωβισμένος. |
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ
(πάτησε ⤵️ για εμφάνιση)
- Ο βασιλιάς των ζώων, το λιοντάρι, απειλείται με εξαφάνιση. Έρευνα του πανεπιστημίου της Οξφόρδης καταδεικνύει ότι μπορούν να επιβιώσουν μόνο σε προστατευόμενες περιοχές. (Πηγή: https://dasarxeio.com)
- Σημείο κατατεθέν για το νομό Σερρών, έμβλημα της Μακεδονίας, το Λιοντάρι της Αμφίπολης είναι βέβαιο ότι αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά μνημεία του 4ου αιώνα π.Χ. (Πηγή: https://www.archaiologia.gr)
- Ακούγοντας το βρυχηθμό του λιονταριού, το ποντίκι ήρθε για βοήθεια … (Παραμύθι, Βίντεο) (Πηγή: https://www.youtube.com)
- Ο Λουνκίτο «ήταν ένα γέρικο λιοντάρι που δυσκολευόταν να βρει τροφή και τα εκτρεφόμενα ζώα είναι εύκολο θήραμα. (Πηγή: https://www.kathimerini.gr)
- Ένας από τους κυριότερους λόγους για τους οποίους το λιοντάρι θεωρείται βασιλιάς είναι ο ρόλος του μέσα στην αγέλη. Τα λιοντάρια είναι από τα πιο κοινωνικά από … (Πηγή: https://thehappynews.gr)
- Γερμανία: Πάνω από 100 αστυνομικοί, κτηνίατροι και κυνηγοί ψάχνουν το λιοντάρι που κυκλοφορεί ελεύθερο (Πηγή: https://www.protothema.gr)
- Ινδία: Λιοντάρι κατασπάραξε άνδρα που μπήκε στο κλουβί για μια σέλφι (Πηγή:https://www.protothema.gr)
- Στην ελληνική μυθολογία, το λιοντάρι της Νεμέας ήταν ένα λιοντάρι που ζούσε στην περιοχή της Νεμέας και σκόρπιζε τον φόβο. (Πηγή: https://www.nemea.gr)
- Μια αγέλη λιονταριών συνήθως αποτελείται από συγγενικά θηλυκά, τα νεογνά τους και ένα μικρό αριθμό ενήλικων αρσενικών. Τα θηλυκά συνήθως κυνηγούν μαζί σε ομάδες (Πηγή: https://el.wikipedia.org)
- Το μαρμάρινο “Λιοντάρι της Χαιρώνειας” χτίστηκε κατά τον Παυσανία,από τους Θηβαίους στην μνήμη των πεσόντων ανδρών του Ιερού Λόχου που ετάφησαν στον χώρο αυτόν, μετά την νίκη του Φίλιππου το 338 π.Χ. (Πηγή: http://photodentro.edu.gr)
- Το λιοντάρι και το ποντίκι (παραμύθι) (Πηγή: https://paramythades.org)
ΣΧΟΛΙΑ
Στα νέα ελληνικά, η λέξη λιοντάρι μπορεί να εμφανιστεί με διαφορετικές γραφές και παραλλαγές:
- Λιοντάρι: Η πιο κοινή και σύγχρονη μορφή της λέξης.
- Λέων: Η λόγια μορφή, που χρησιμοποιείται κυρίως σε επίσημα ή επιστημονικά κείμενα.
- Λεοντάρι: Μια παραλλαγή της λέξης που απαντάται συχνά σε πιο επίσημο ή λόγιο ύφος.
- Λιόντας: Η λαϊκή ή λογοτεχνική εκδοχή της λέξης, που χρησιμοποιείται κυρίως στην προφορική παράδοση και παλαιότερα κείμενα.
- Αστρονομικά, ο Λέων είναι ένα από τα 12 ζώδια του ζωδιακού κύκλου και αντιστοιχεί σε ένα αστερισμό που βρίσκεται στον βόρειο ουρανό. Ο Λέων καλύπτει την περίοδο από 23 Ιουλίου έως 22 Αυγούστου. Άτομα που γεννιούνται σε αυτό το διάστημα λέγονται ότι είναι «Λέοντες». ↩︎
- Όλες οι φράσεις προέρχονται από αναζητήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί στο διαδίκτυο. ↩︎
- Όλες οι παροιμίες προέρχονται από αναζητήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί στο διαδίκτυο. ↩︎
Αφήστε μια απάντηση