[lélekas], [leléki]
ο λέλεκας (ουσιαστικό, αρσενικό) & το λελέκι (ουσιαστικό, ουδέτερο)
1. ο λέλεκας (το λελέκι) είναι το πουλί πελαργός.
2. λελέκι λέμε έναν άνθρωπο όταν είναι πολύ λεπτός και ψηλός. (μεταφορική σημασία)
ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
| προπαροξύτονο | ||
| Ενικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | ο του τον – | λέλεκας λέλεκα λέλεκα λέλεκα |
| Πληθυντικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | οι των τα – | λέλεκες λελέκων λέλεκες λέλεκες |
| παροξύτονο | ||
| Ενικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | το του το – | λελέκι λελεκιού λελέκι λελέκι |
| Πληθυντικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | τα των τα – | λελέκια λελεκιών λελέκια λελέκια |
Ουσιαστικά σε -ας (ισοσύλλαβα)
Τα ουσιαστικά αυτής της κατηγορίας είναι παροξύτονα (αγώνας, μήνας) και προπαροξύτονα (κήρυκας).
Σύμφωνα με το λέλεκας (Ο5) κλίνονται τα: άξονας, γείτονας, λέκτορας, πρόσφυγας, ρήτορας, φύλακας κ.ά. Δείτε περισσότερα εδώ.
πηγή : Γραμματική Νέας Ελληνικής Γλώσσας (Α-Β-Γ Γυμνασίου)
Ουσιαστικά σε -ι (ισοσύλλαβα)
Τα ουσιαστικά αυτής της κατηγορίας είναι οξύτονα (νησί Ο43) και παροξύτονα (σπίτι Ο45). Το μόνο προπαροξύτονο είναι το φίλντισι.
Σύμφωνα με το λελέκι (Ο44) κλίνονται τα: αγόρι, κορίτσι, λουλούδι, παπούτσι, χέρι κ.ά. Δείτε περισσότερα εδώ.
ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ
Η λέξη «λελέκι» προέρχεται από την τουρκική λέξη «leylek» (πελαργός), στην οποία έχει αφαιρεθεί το αρχικό φωνήεν (ημιφωνήεν) για να αποφευχθεί η χασμωδία.
Από το «λελέκ(ι)» (υποκοριστική μορφή) σχηματίστηκε η λέξη «λελέκας» με τη χρήση του επιθηματικού -ας για να δηλώσει τη μεγέθυνση.
πηγή : Λεξικό Κοινής Νεοελληνικής
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΛΕΞΕΩΝ
ψηλολέλεκας
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ
(πάτησε ⤵️ για εμφάνιση)
- έβλεπα τα λελέκια να κάνουν αργούς κύκλους με ανοιχτές τις φτερούγες σε μέγα βάθος επάνω στο απύθμενο γαλάζιο, (Πηγή: https://parallaximag.gr)
- Η λέλεκα είναι μια νεαρή καμηλοπάρδαλη που έχει ένα μεγάλο μυστικό, Φοβάται το ύψος ! (Πηγή: https://www.rethemnosnews.gr)
- Οι πελαργοί, κοινώς λέλεκες ή λελέκια, είναι μεγάλα πουλιά με μακριά πόδια και μακρύ λαιμό, τα οποία ανήκουν στην οικογένεια των Ciconiidae. (Πηγή: https://el.wikipedia.org)
- Εμπρός ο ζευγίτης, πίσω τα βόδια, παραπίσω η γυναίκα με τα τσαπιά, τη χύτρα, τα πανέρια, κι απ’ επάνω τους τα Λελέκια, άσπρο σύννεφο στη γαλάζια καταχνιά της αυγής (Πηγή: https://kythera.news)
- Στο Λαγκαδά ο γνωστός πελαργός είχε κι άλλες ονομασίες όπως πχ. Λέλεκας αλλά και Τσάπλιακος, γι’ αυτό αν κάποιος φίλος ήταν πολύ αδύνατος με ψηλά πόδια τον χαρακτηρίζαμε τσάπλιακο ή λελέκι. (Πηγή: https://www.lagadas.net)
- Η αλεπού κάλεσε το λελέκι σε δείπνο αλλά του σέρβιρε σε ριχό πιάτο. Ο λέλεκας δεν μπορούσε να φάει, έμεινε να κοιτάει την αλεπού. Την άλλη μέρα ο λέλεκας κάλεσε την αλεπού. Όμως ο λέλεκας έβαλε το φαγητό σε βάζο και είπε στην αλεπού ”εγώ το παράδειγμά σου ακολουθώ”. (Πηγή: https://paizoumemazijunior.blogspot.com)
- ο γερο-Μάντρας πήγαινε μπροστά, ξερακιανός, ντούρος, με μακρύ τεντωμένο λαιμό, σα λέλεκας· πίσω του οι τρεις του γιοι και τέσσερεις φαμέγοι’ (Οι αδερφοφάδες – Νίκος Καζαντζάκης) (Πηγή: https://greekcivilwar.wordpress.com)
- Στη Μαγνησία λέμε λελέκι τον πελαργό,το δρεπάνι και τον ψηλό και αδύνατο άνθρωπο. (Πηγή: https://web.facebook.comr)
- Παλαιότερα χρησιμοποιούσαν το «λελέκι», (ένα άλλο είδος δρεπανιού με πιο μακρύ στέλεχος) (Πηγή: https://laografia-spata.gr)
Αφήστε μια απάντηση