[lirí]
το λειρί (ουσιαστικό, ουδέτερο)
το λειρί είναι ένα μικρό κόκκινο κομμάτι δέρματος με δοντάκια στην άκρη του που έχει ο κόκορας ή άλλα πτηνά στο επάνω μέρος του κεφαλιού τους
ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
| οξύτονο | ||
| Ενικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | το του το – | λειρί λειριού λειρί λειρί |
| Πληθυντικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | τα των τα – | λειριά λειριών λειριά λειριά |
Ουσιαστικά σε -ι (ισοσύλλαβα)
Τα ουσιαστικά αυτής της κατηγορίας είναι οξύτονα (νησί) και παροξύτονα (σπίτι). Το μόνο προπαροξύτονο είναι το φίλντισι.
Στα παροξύτονα μετακινείται ο τόνος στη γενική ενικού και πληθυντικού στη λήγουσα.
Υποκοριστικό : το λειράκι
| Τα υποκοριστικά σε –άκι και –ούλι κανονικά δεν σχηματίζουν τύπους στη γενική ενικού και πληθυντικού. Μπορούν όμως να δανειστούν τους αντίστοιχους τύπους από το ουσιαστικό, π.χ. το μηχανάκι, της μηχανής, τα μηχανάκια, των μηχανών το αρνάκι, του αρνιού, τα αρνάκια, των αρνιών |
ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ
λέιρί < λέξη που έχει μπει στα ελληνικά κατά το μεσαίωνα : λειρίον < αρχαία ελληνικά : λείριον ( = νάρκισσος) (από την οπτική ομοιότητα) με μετακίνηση του τόνου κατά τα άλλα μεσαιωνικά σε -ίον.
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ
(πάτησε ⤵️ για εμφάνιση)
- Στη συνέχεια μεγάλωσαν τα πούπουλά της και το λειρί, το οποίο διογκώθηκε στο πάνω μέρος του κεφαλιού και έγινε κατακόκκινο (Πηγή: https://www.tanea.gr)
- Ένας ασυνήθιστος δεινόσαυρος στην Κίνα. Ξεχωρίζει για τον μπλε λαιμό, το οστεώδες λειρί στο κεφάλι και τα μυώδη πόδια του. (Πηγή: https://www.dw.com)
- Οι «Μοϊκανοί» ξεχώριζαν από το χαρακτηριστικό στυλ στο κεφάλι – ξύριζαν τα πλάγια, ενώ άφηναν στο κέντρο του κρανίου το μαλλί σαν λειρί ή σαν μια χαίτη αρχαίας περικεφαλαίας.(Πηγή: https://www.ogdoo.gr)
- Λειριά έχουν και οι κόκορες και οι κότες, αλλά του κόκορα είναι πάντα σχεδόν μεγαλύτερο και πιο εντυπωσιακό. Από την σταδιακή ανάπτυξη των λειριών των νεοσσών μας μπορούμε να ξεχωρίσουμε αρκετά νωρίς το κοκοράκια από τις πουλάδες. (Πηγή: https://www.argolikeseidhseis.gr)
- Ἤτανε δηλαδή σάν τό λειρί τοῦ πετεινοῦ καί στήν ὕφανση σάν τό χοντρό βελοῦδο. (Πηγή: http://ebooks.edu.gr)
- Η σελόζια ή λειρί του κόκορα, είναι ένα εντυπωσιακό, ετήσιο φυτό, που καλλιεργείται για τα πανέμορφα και έντονα χρωματιστά άνθη του. (Πηγή: https://www.antemisaris-group.gr)
- Ο Μπουμτριαλαλί με το κόκκινο λειρί στενοχωριόταν γιατί δεν ήξερε τι ζωάκι ήταν. (Πηγή: https://www.booktalks.gr)
- Τά λειριά τῶν πουλιῶν, τῶν πετεινῶν ἰδίως, ἁπλωμένα πάνω στά λευκά πούπουλα τῶν ὀρνίθων, (Πηγή: https://www.openbook.gr/)
- Κοκορίκο, κοκορίκο, πετεινέ μου, πιτσιρίκο, με το κόκκινο λειρί, (Ρένα Βλαχοπούλου – Το πετεινάρι (Τραγούδια Κινηματογράφου) (Πηγή: https://www.youtube.com)
- Το λειρί και το λοφίο του κόκορα διακοσμούνται με μικρές στιγμές. (Πηγή: https://www.theacropolismuseum.gr)
Αφήστε μια απάντηση