[léfkoma]
το λεύκωμα (ουσιαστικό, ουδέτερο)
1. Ένα βιβλίο (συνήθως ειδική έκδοση) που περιέχει συλλογή φωτογραφιών με ενιαίο θέμα, όπως ιστορικά γεγονότα, πρόσωπα, ή τόπους. Μπορεί να περιλαμβάνει και κείμενα όπως κρίσεις, περιγραφές, μαρτυρίες, ή σχόλια.
2. Ένα τετράδιο ή βιβλίο με λευκές σελίδες, όπου ο κάτοχος και οι φίλοι του γράφουν γνώμες, σκέψεις, στίχους, ή αφιερώσεις.
3. Βιοχημεία :
(συνήθως στον πληθυντικό αριθμό : τα λευκώματα) : είναι μια σημαντική θρεπτική ουσία, που ανήκει στις πρωτεΐνες, και υπάρχει μέσα στα κύτταρα όλων των ζωντανών οργανισμών, όπως τα ζώα και τα φυτά. Βοηθά το σώμα να μεγαλώνει και να λειτουργεί σωστά.
4. Ιατρική:
🅐 ➺ λέμε ένα άσπρο σημάδι που εμφανίζεται στο μπροστινό μέρος του ματιού (στον κερατοειδή) όταν κάποιος έχει τραυματιστεί ή έχει περάσει κάποια αρρώστια στο μάτι.
🅑 ➺ λεύκωμα (ή αλλιώς λευκωματουρία) λέγεται και μια πάθηση, όπου βρίσκουμε μια ειδική ουσία (το λεύκωμα) μέσα στα ούρα. Αυτό συμβαίνει όταν οι νεφροί δεν λειτουργούν σωστά ή έχουν πάθει κάποια ζημιά.
ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
| προπαροξύτονο | ||
| Ενικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | το του το – | λεύκωμα λευκώματος λεύκωμα λεύκωμα |
| Πληθυντικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | τα των τα – | λευκώματα λευκωμάτων λευκώματα λευκώματα |
Το ουσιαστικό “λεύκωμα” ανήκει στην κατηγορία των ουσιαστικών σε -μα (ανισοσύλλαβα).
Είναι προπαροξύτονο, δηλαδή τονίζεται στην τρίτη συλλαβή από το τέλος (λεύκωμα), όπως και τα ουσιαστικά μάθημα, ποίημα, αίτημα.
Στα ουσιαστικά αυτής της κατηγορίας:
- Η γενική ενικού και η ονομαστική, αιτιατική και κλητική πληθυντικού τονίζονται στην προπαραλήγουσα: του λευκώματος, τα λευκώματα, τα λευκώματα, λευκώματα
- Η γενική πληθυντικού τονίζεται στην παραλήγουσα:
π.χ. των λευκωμάτων
Σύμφωνα με το λεύκωμα κλίνονται τα: παράπηγμα, σύνταγμα κ.ά. Δείτε περισσότερα εδώ.
ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ
1. & 2. Βιβλίο :
Η λέξη “λεύκωμα” < προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη “λεύκωμα” ( = άσπρη πινακίδα για γράψιμο).
⇩
Αργότερα, η αρχαία ελληνική λέξη “λεύκωμα” πέρασε ως σημασιολογικό δάνειο στα λατινικά “album“, που επίσης σήμαινε “άσπρη πινακίδα”.
⇩
Από τη λατινική, η λέξη “album” πέρασε στη γαλλική γλώσσα ως “album“, που αρχικά είχε την έννοια της “άσπρης πινακίδας”. Από εκεί, η λέξη αυτή πήρε νέα σημασία και χρησιμοποιείται για να αναφέρεται σε βιβλία που περιέχουν φωτογραφίες, σκίτσα ή άλλες εικόνες, ή σε συλλογές που μπορεί να είναι γραπτές ή εικονικές.
⇩
Η σημερινή σημασία της λέξης “λεύκωμα” είναι σημασιολογικό δάνειο της γαλλικής λέξης “album” και σημαίνει τελικά το βιβλίο όπου φυλάσσουμε εικόνες, φωτογραφίες ή άλλες αναμνήσεις.
2. Βιοχημεία & 3. Ιατρική :
Η λέξη “λεύκωμα” προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη “λεύκωμα“, η οποία σημαίνει “ασπρίλα”.
Η σημερινή σημασία είναι σημασιολογικό δάνειο από τη γαλλική λέξη “albumen” < η οποία προέρχεται από την ύστερη λατινική λέξη “album” που σημαίνει “ασπράδι αυγού” < το album προέρχεται από την αρχαία λατινική λέξη “albus” που σημαίνει “λευκό”.
πηγή : Λεξικό Κοινής Νεοελληνικής
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΛΕΞΕΩΝ
λευκωματουρία, λευκωματούχος -α / -ος -ο, λευκωματώδης -ης -ες, λευκωματίνη, λευκωματικός – ή -ό
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ
1. Βιβλίο :
- Στο Παλιό Δημαρχείο, χθες το απόγευμα έγινε η παρουσίαση του Λευκώματος του Δήμου Ξάνθης, με τίτλο: «Ιστορία και καταγραφή των νεοκλασικών κτιρίων (Πηγή: https://www.cityofxanthi.gr)
- Δώδεκα τόμους περιελάμβανε το «Πανελλήνιον Λεύκωμα Εθνικής Εκατονταετηρίδος 1821-1921» που είχε κυκλοφορήσει πριν από έναν αιώνα περίπου (Πηγή: https://www.kathimerini.gr)
- Τα 70 χρόνια της ιστορίας του Ράλλυ Ακρόπολις παρουσιάζονται σε ένα συλλεκτικό λεύκωμα με φωτογραφικό υλικό και ιστορικά στοιχεία της διοργάνωσης από το 1953 έως το 2022. (Πηγή: https://www.acropolisrally.gr)
- «Μνήμες προσφύγων. Οι Μικρασιάτες πρόσφυγες στον Βόλο»: Ένα λεύκωμα για την ιστορία μιας πόλης (Πηγή: https://www.lifo.gr)
- Παρουσίαση των φωτογραφικών λευκωμάτων, της Χαράς Γάτσιου & της Εύας Μπέρλερ (Πηγή: https://www.photo.gr)
- Διαθέσιμα σε ψηφιακή μορφή τα τρία θεματικά λευκώματα με την συλλογή έργων τέχνης του Δήμου Ηρακλείου (Πηγή: https://www.cretapost.gr)
- Παρουσίαση του λευκώματος για την ιστορία του ρεμπέτικου στη Θεσσαλονίκη (Πηγή: https://www.902.gr)
- Ένα λεύκωμα αφιερωμένο στη γυναίκα και στην Ελλάδα για τα 200 χρόνια από την Επανάσταση (Πηγή: https://www.athinorama.gr)
3. Βιοχημεία :
- Άλλα λευκώματα του αίματος, του προσδίδουν ιδιότητες όπως η πηκτικότητα… (Πηγή: https://www.alfavita.gr)
- Υψηλά επίπεδα ολικών λευκωμάτων μπορεί να εμφανιστούν σε χρόνια φλεγμονή ή σε μολύνσεις όπως η ιογενής ηπατίτιδα ή AIDS (HIV). (Πηγή: https://medlabgr.blogspo )
4. Ιατρική:
- Το λεύκωμα στα ούρα αποτελεί ένδειξη χρόνιας νεφροπάθειας, αποτέλεσμα διαβήτη, υπέρτασης ή παθήσεων που προκαλούν φλεγμονές στα νεφρά. (Πηγή : https://www.onmed.gr/ )
- Η αδιαφάνεια του κερατοειδούς μπορεί να έχει διαφορετικές οντότητες. Εάν η θολερότητα είναι ήπια τότε πρόκειται για nubecola (θολερότητα του κερατοειδούς λίγο πυκνή), εάν είναι πιο σοβαρή τότε λεύκωμα (λευκή αδιαφάνεια του κερατοειδούς). (Πηγή : https://www.humanitas.net/ )
Αφήστε μια απάντηση