[levéndis]
ο λεβέντης (ουσιαστικό, αρσενικό), η λεβέντισσα (ουσιαστικό, θηλυκό)
1. ο λεβέντης είναι ο νέος άντρας που προκαλεί το θαυμασμό, γιατί είναι όμορφος, ψηλός, γεροδεμένος με περήφανο παράστημα.
2. λεβέντη λέμε το γενναίο άνθρωπο, που δε χάνει το θάρρος του σε δύσκολες καταστάσεις, αυτόν που τον χαρακτηρίζει η γενναιότητα, η τόλμη, η ανδρεία·
3. λεβέντη λέμε τον άνθρωπο ο οποίος είναι ντόμπρος, ευθύς χαρακτήρας, μεγαλόκαρδος και αρχοντικός στους τρόπους και στη συμπεριφορά.
ΣΥΝΩΝΥΜΑ
1. παλικάρι, αρρενωπός, γεροδεμένος, ψηλός, ευθυτενής,
2. γενναίος, θαρραλέος· ευθύς, τίμιος· γενναιόδωρος
3. ντόμπρος, αρχοντικός
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
| παροξύτονο | ||
| Ενικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | ο του τον – | λεβέντης λεβέντη λεβέντη λεβέντη |
| Πληθυντικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | οι των τους – | λεβέντες λεβέντηδων-λεβεντών λεβέντες λεβέντες |
| παροξύτονο | ||
| Ενικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | η της την – | λεβέντισσα λεβέντισσας λεβέντισσα λεβέντισσα |
| Πληθυντικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | οι των τις – | λεβέντισσες λεβέντισσων λεβέντισσες λεβέντισσες |
Ουσιαστικά σε -ης (ισοσύλλαβα)
Τα ουσιαστικά αυτής της κατηγορίας είναι οξύτονα (μαθητής, καθηγητής) και παροξύτονα (επιβάτης). Όλα τονίζονται στη γενική πληθυντικού στη λήγουσα, (μαθητών, επιβατών) Ορισμένα ουσιαστικά σε -ης που δηλώνουν επάγγελμα σχηματίζουν, σε ύφος κατά κανόνα οικείο, και θηλυκό ουσιαστικό σε -ισσα και σε -ίνα, π.χ. η γυμνασιάρχης και η γυμνασιάρχισσα, η βουλευτής και η βουλευτίνα. (πηγή : Γραμματική Νέας Ελληνικής Γλώσσας (Α-Β-Γ Γυμνασίου) )
ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ
λεβέντης < δάνειο κατά τον μεσαίωνα : λεβέντης < τούρκικα : levend, levent (= όμορφος, δυνατός νεαρός)
λεβέντισσα < λεβέντ(ης) + [-ισσα]
πηγή : Λεξικό Κοινής Νεοελληνικής
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΛΕΞΕΩΝ
λεβεντάνθρωπος, λεβεντιά, λεβέντικος -η -ο, λεβεντογέννα, λεβεντόγερος – λεβεντόγρια, λεβεντογυναίκα, λεβεντόκορμος -η -ο, λεβεντομάνα, λεβεντονιός – λεβεντονιά, λεβεντόπαιδο, λεβεντοπνίχτρα
ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ
| • της φυλακής τα σίδερα είναι για τους λεβέντες | = (ειρωνικό) οι ριψοκίνδυνοι ενεργούν παρά το όποιο κόστος και την όποια αντίξοη συνέπεια. |
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ
(πάτησε ⤵️ για εμφάνιση)
- «Έφυγες λεβέντη μας τόσο άδικα, σ’αγαπάμε» – Σπαραγμός στην κηδεία του 20χρονου Αλέξανδρου που σκοτώθηκε σε τροχαίο στην Ξάνθη (Πηγή: https://www.newsbeast.gr)
- Οι Έλληνες φτωχύνανε και γίνανε λεβέντες: ανατομία του νέου ελληνικού τραγουδιού “λεβέντικης κλαψούρας” (Πηγή: https://www.lifo.gr)
- “Δολοφονήθηκε από λεβέντες” – Τα γκράφιτι για τον Γιακουμάκη στα Ιωάννινα (Πηγή: https://www.lifo.gr)
- «Ένας λεβέντης χάθηκε που τον ελέγαν Άρη» -71 χρόνια από το θάνατο του Άρη Βελουχιώτη (Πηγή: https://www.ertnews.gr)
- Ηταν γενναιόδωρος. Ηταν ευγενέστατος. Ηταν λεβέντης με τα όλα του. Αντρακλας. (Πηγή: https://www.protothema.gr)
- Τους είχαν πει τρελούς, αλλά ήταν λεβέντες και παλικάρια: Οι ηρωομάρτυρες, ο Τάσος Ισαάκ και ο Σολωμός Σολωμού έδειξαν με τη θυσία τους πως δίνονται οι μάχες για την Πατρίδα… (Πηγή: https://hellasjournal.com)
- Μοναδικός τελειομανής, τίμιος, αναντικατάστατος λεβέντης και άξιος. (Πηγή: https://www.iefimerida.gr)
- …που σαν θα μεγαλώσουν όλα, θα γίνουν λεβέντες για χάρη του Πειραιά. (Χατζιδάκις Μάνος) (Πηγή: https://kithara.to)
- Πατέρα βάλε ακόμα 100 ο νιός είναι λεβέντης (Αλίκη Βουγιουκλάκη) (Πηγή: https://www.zarpanews.gr)
- Μια δράκα λεβεντών έφτιαξε το 2008 την «Πρωτοβουλία Μνήμης Ισαάκ-Σολωμού» (Πηγή: https://www.facebook.com)
- Πάνω τους έκλαιε ο Κυδωνάκης Στυλιανός, πατέρας δυό λεβέντηδων που εξετελέσθησαν εκεί. «ΒΡΥΣΕΣ». (Πηγή: https://www.dmko.gr)
- Μια μέρα, τράβηξε η όρεξη του να φάει τη ζωή έξι λεβέντηδων και μιας κοπέλας. (Πηγή: http://paramithi-paramithi.blogspot.com)
Αφήστε μια απάντηση