[láspi]
η λάσπη (ουσιαστικό, θηλυκό)
1. λάσπη λέμε το μαλακό, παχύρρευστο μείγμα από χώμα και νερό που σχηματίζεται συνήθως στο έδαφος, ιδίως μετά από βροχή.
2. λάσπη λέμε ένα υλικό από χώμα, άμμο και νερό, το οποίο χρησιμοποιείται στο χτίσιμο, συχνά με προσθήκη ασβέστη ή άλλων στοιχείων.
3. λάσπη λέμε την παχύρρευστη μάζα που σχηματίζεται στον πυθμένα δεξαμενών ή στις όχθες ποταμών, ή σε άλλες υγρές περιοχές.
4. λέμε ότι ένα υλικό έγινε λάσπη όταν έχει μαλακώσει πολύ. (μεταφορική σημασία) (Ύφος : ανεπίσημο)
5. λάσπη λέμε την ψεύτικη και κακόβουλη κατηγορία εναντίον κάποιου, την συκοφάντηση. (μεταφορική σημασία)
6. λάσπη λέμε την κατάσταση ηθικής κατάπτωσης ή ξεπεσμού, την ανηθικότητα. (μεταφορική σημασία)
7. λυματολάσπη : Το υλικό που προκύπτει από την επεξεργασία λυμάτων.
8. κόκκινη λάσπη ή ερυθρά ιλύς : τοξικό στερεό απόβλητο που προκύπτει κατά τη διαδικασία παραγωγής αλουμινίου από βωξίτη και περιέχει βαρέα μέταλλα, όπως μόλυβδο, τιτάνιο, χρώμιο και κοβάλτιο
ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
| παροξύτονο | ||
| Ενικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | η της τη – | λάσπη λάσπης λάσπη λάσπη |
| Πληθυντικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | οι των τις – | λάσπες – λάσπες λάσπες |
Η λέξη λάσπη δεν έχει γενική στον πληθυντικό αριθμό.
Ουσιαστικά σε -η, πληθυντικός σε -ες (ισοσύλλαβα)
Τα ουσιαστικά αυτής της κατηγορίας είναι οξύτονα (γραμμή), παροξύτονα (γνώμη) και προπαροξύτονα (κάμαρη). Όλα στη γενική πληθυντικού τονίζονται στη λήγουσα.
Ορισμένα παροξύτονα και προπαροξύτονα ουσιαστικά δεν σχηματίζουν γενική πληθυντικού, π.χ. ζέστη, χάρη, ζάχαρη (πληθ. = ζάχαρες, όταν πρόκειται για ζάχαρη σε κύβους).
ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ
λάσπη < μεσαιωνική ελληνική : λάσπη που χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει το παχύρρευστο μείγμα από χώμα και νερό < αυτή η μορφή έχει ρίζες στην αρχαία ελληνική λέξη : λάσπη, που εμφανίζεται ως λάσπη με την ίδια σημασία και στα βυζαντινά ελληνικά.
Σημαντική είναι η διατήρηση της σημασίας της λέξης κατά τη μετάβαση από την αρχαία στην μεσαιωνική και σύγχρονη ελληνική.
πηγή : Λεξικό Κοινής Νεοελληνικής
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΛΕΞΕΩΝ
αλάσπωτος -η -ο, λασπερός -ή -ό, λασπολογία, λασπολόγος, λασπολόγος -α -ο, λασπολογώ, λασπόλουτρο, λασπόνερο, λασπουριά, λασπώδης -ης -ες, λασπώνω -ομαι, ξελάσπωμα, ξελασπώνω
ΦΡΑΣΕΟΛΟΓΙΑ
| • (το) κόβω λάσπη | = φεύγω βιαστικά και κρυφά |
| • ρίχνω λάσπη | = η φράση υποδηλώνει προσπάθεια να καταστρέψει ή να αμαυρώσει κάποιος τη δημόσια εικόνα κάποιου μέσω της διάδοσης αρνητικών ή ανακριβών πληροφοριών. |
| • από τον καιρό / από τότε που βγήκαν οι λάσπες | = από πολύ παλιά |
| • πετώ (τη) λάσπη στον ανεμιστήρα •ρίχνω (τη) λάσπη στον ανεμιστήρα • βάζω (τη) λάσπη στον ανεμιστήρα | = (φράση που χρησιμοποιείται συνήθως στον δημοσιογραφικό και πολιτικό λόγο) εκτοξεύω συκοφαντίες προς κάθε κατεύθυνση |
| • όποιος νύχτα περπατεί, λάσπες και σκατά πατεί | = Η φράση χρησιμοποιείται για να περιγράψει κάποιον που αναλαμβάνει ρίσκα ή προβαίνει σε πράξεις χωρίς να υπολογίζει τις συνέπειες. Συγκεκριμένα, υποδηλώνει ότι όποιος κινείται ή ενεργεί σε δύσκολες ή ανώμαλες συνθήκες (όπως τη νύχτα), συχνά αντιμετωπίζει δυσάρεστες καταστάσεις ή προβλήματα (όπως λάσπη και ακαθαρσίες). Συνήθως, έχει αρνητική χροιά και υποδηλώνει ότι οι ενέργειες ή οι επιλογές κάποιου μπορεί να οδηγήσουν σε ανεπιθύμητα αποτελέσματα ή δυσκολίες. |
| • χόρευε στη λάσπη | = Η φράση χρησιμοποιείται μεταφορικά για να περιγράψει κάποιον που δρα ή συμπεριφέρεται με τρόπο ανεύθυνο, αδιάφορο για τις συνέπειες, ή που επιλέγει να παραμείνει σε δύσκολες ή ακατάλληλες καταστάσεις. |
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ
(πάτησε ⤵️ για εμφάνιση)
- Η λάσπη από τη Θεσσαλία έφτασε μέχρι τις ακτές της Χαλκιδικής (Πηγή: https://www.protothema.gr)
- Αχιλλέας Μπέος: Αναδύθηκε από τις λάσπες για να ρίξει λάσπη (Πηγή: https://www.kathimerini.gr)
- Παπούα Νέα Γουινέα: Εκατοντάδες άνθρωποι θάφτηκαν στη λάσπη από κατολίσθηση (Πηγή: https://www.naftemporiki.gr)
- Η «Λάσπη», το έργο του πολυβραβευμένου συγγραφέα Βαγγέλη Χατζηγιαννίδη, επιστρέφει, για νέο κύκλο παραστάσεων (Πηγή: https://www.monopoli.gr)
- Ο κόσμος του Χατζιδάκι κάτω απ’ τη λάσπη των ινφλουένσερ (Πηγή: https://www.efsyn.gr)
- Καταρρέει το αφήγημα Μητσοτάκη – Καταφεύγει σε προπαγάνδα και λάσπη (Πηγή: https://www.avgi.gr)
- Πλημμύρες: Συνεχίζεται ο Γολγοθάς των κατοίκων – Θαμμένα στη λάσπη χωριά της Θεσσαλίας (Πηγή: https://www.naftemporiki.gr)
- Καρά Τεπέ: Μέσα στις λάσπες και χωρίς ελπίδα … Με σκηνές στη λάσπη, δίχως ρεύμα και με ελάχιστες τουαλέτες οι μετανάστες στη Λέσβο περιμένουν … (Πηγή: https://www.dw.com)
- Ροβιές Εύβοιας: Τα ψέματα και οι λάσπες έπνιξαν τον τόπο. (Πηγή: https://proletconnect.gr)
- … κόλησε σε κάτι λάσπες αλλά το ρίξανε στο roadbook και πήρανε τον χρόνο που χάσανε πίσω..(Πηγή: https://www.autoblog.gr)
Αφήστε μια απάντηση