[lalá]
η λαλιά (ουσιαστικό, θηλυκό)
1. η λαλιά ενός ανθρώπου είναι ο ήχος που βγάζει όταν μιλάει.
2. η λαλιά ενός πουλιού είναι ο ήχος που βγάζει όταν κελαηδάει.
3. η λαλιά ενός μουσικού οργάνου είναι ο ήχος που βγάζει ένα πνευστό όργανο. (Μεταφορική σημασία)
4. η λαλιά στη λογοτεχνία είναι η γλώσσα, η διάλεκτος.
ΣΥΝΩΝΥΜΑ
- μιλιά, ομιλία, φωνή
- κελάηδημα
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
| οξύτονο | ||
| Ενικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | η της τη – | λαλιά λαλιάς λαλιά λαλιά |
| Πληθυντικός αριθμός | ||
| ονομ. γεν. αιτ. κλητ. | οι των τις – | λαλιές λαλιών λαλιές λαλιές |
Ουσιαστικά σε -α (ισοσύλλαβα)
Τα ουσιαστικά αυτής της κατηγορίας είναι οξύτονα (σπηλιά), παροξύτονα (εικόνα) και προπαροξύτονα (αίθουσα).
Διακρίνονται σε δύο υποκατηγορίες: σε όσα στη γενική πληθυντικού τονίζονται στην παραλήγουσα και σε όσα τονίζονται στη λήγουσα.
Στην πρώτη υποκατηγορία, δηλαδή τονίζονται στην παραλήγουσα ανήκουν όσα λήγουν σε -ίδα, -άδα, -τητα και -όνα, π.χ. ιδιότητα – ιδιοτήτων. Εξαιρούνται τα βελόνα και κολόνα, κοτρόνα, πατρόνα, πολυθρόνα, σφεντόνα, ε(α)γγόνα.
Στη δεύτερη υποκατηγορία, δηλαδή τονίζονται στη λήγουσα ανήκουν πολλά ουσιαστικά και αρκετά των οποίων ο τύπος της γενικής πληθυντικού δεν είναι εύχρηστος, όπως: δίψα, δίαιτα, δουλειά, ομορφιά, όπερα, ορφάνια, ράτσα, ρόκα, σαπίλα, σκοτούρα κ.ά.
ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ
λαλιά < αρχαία ελληνικά : λαλιά (= φλυαρία, κουβέντα )
πηγή : Λεξικό Κοινής Νεοελληνικής
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΛΕΞΕΩΝ
αηδονολαλιά, αλαλία, αλαλιά, αλαλιάζω, αντιλαλιά, ηχολαλία, ηχολαλία, ηχολαλία, λαλίστατος -η -ο, λαλίστατος, λαλώ & -άω, -ιέμαι, ντοπιολαλιά, προσλαλιά
ΦΡΑΣΕΟΛΟΓΙΑ
| • έχασε τη λαλιά του | = Η φράση “έχασε τη λαλιά του” χρησιμοποιείται για να περιγράψει κάποιον που, λόγω ξαφνικού σοκ, φόβου, έκπληξης ή έντονης συναισθηματικής κατάστασης, έμεινε άφωνος, δηλαδή αδυνατεί να μιλήσει προσωρινά. Η φράση μπορεί να χρησιμοποιηθεί και μεταφορικά για να εκφράσει την αδυναμία κάποιου να αντιδράσει ή να εκφραστεί μπροστά σε μια δύσκολη ή απρόβλεπτη κατάσταση. |
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ
(πάτησε ⤵️ για εμφάνιση)
- «Τα καναρίνια έχουν υπέροχη λαλιά»: Κατάμεστη αίθουσα για το βιβλίο του Δημ. Ρηγογιάννη (Πηγή: https://www.agriniopress.gr)
- Η «κοινή ελληνική λαλιά», της Κατερίνας Φωτιάδου (Πηγή: https://www.schooltime.gr/)
- «Είναι η κρητική λαλιά γλώσσα, διάλεκτος ή ιδίωμα;» Ένα εμπόδιο που φαίνεται πως σιγά σιγά απομακρύνεται (Πηγή: https://goodnet.gr)
- Καιρός για παραμύθια από δύο «Σουσουράδες» με ανθρώπινη λαλιά (Πηγή: https://www.efsyn.gr)
- Με αυτά τα λόγια αποχαιρέτησε ο Νίκος Καζαντζάκης τον Άγγελο Σικελιανό, τον ποιητή που αποτέλεσε τον άρχοντα της ελληνικής λαλιάς. (Πηγή: https://menshouse.gr)
- Σωτηρία Μπέλλου – Η αυθεντική ρεμπέτισσα με την «τρομερή λαλιά» (Πηγή: https://elculture.gr)
- Τα «Βατράχια» μας κόαξαν με ανθρώπινη λαλιά λίγο πριν την Επίδαυρο (Πηγή: https://olafaq.gr)
- «Ντοπιολαλιά: Επιτραπέζια παιχνίδια για τις λαλιές του τόπου μας» (Πηγή: https://kosmodromio.gr)
- Μαρία Σολωμού: «Δεν μου είχε συμβεί ξανά, μου κόπηκε η λαλιά» (Πηγή: https://www.zappit.gr)
- Η βουή του ρέματος, οι λαλιές των πουλιών, η θωριά του γεφυριού μας παρασέρνουν μας ξεσηκώνουν. (Πηγή: https://www.prlogos.gr)
Αφήστε μια απάντηση